HVAC Projelerinde uygun boru çapı bulma mantığı nedir? MTH Bunu nasıl kolayca çözüyor..

 Merhaba arkadaşlar;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bugün ki yazımızda biraz teorik bilgilere geri dönüş yapacağız, Mühendislik mantığını ve proje çözüm tekniklerine olan katkısınıda göz önünde bulundurarak, MTH Paket yazılımında Boru çapı basınç kaybı hesabı yapmanın ne kadar kolay ve aynı zamanda Tecrübe aktaran bir şekilde yapıldığını göreceğiz, Makalemizi beğenip paylaşmayı unutmayınız.

 

Örneğimize göre ısıl yük kapasitesi 2500 watt, 20 derece sıcaklık farkında su debisi m3/h cinsinden ne olur ve uygun boru çapı ne seçilmelidir sorusunun cevabına bakalım.

Isı taşıyıcı su kabulüyle hesaplayalım.

Kullanılan formül

$$\dot{Q} = \dot{m} \cdot c_p \cdot \Delta T$$

Buradan kütlesel debi:

$$\dot{m} = \frac{\dot{Q}}{c_p \cdot \Delta T}$$

Veriler

• Isı yükü $\dot{Q} = 2500 \, W = 2.5 \, kJ/s$

• Sıcaklık farkı $\Delta T = 20 \, °C$

• Suyun özgül ısısı $c_p \approx 4.186 \, kJ/(kg·K)$

• Suyun yoğunluğu $\rho \approx 1000 \, kg/m^3$

Hesap

$$\dot{m} = \frac{2.5}{4.186 \times 20} = 0.0299 \, kg/s$$

Hacimsel debi:

$$\dot{V} = 0.0299 \, L/s = 0.1076 \, m^3/h$$

Bu hesabın sonucuna göre :

2500 W ısı yükü ve 20 °C sıcaklık farkı için gerekli su debisi:

$$\boxed{0.11 \, m^3/h}$$ 

Bu aşamada debi değerine ulaştığımıza göre MTH Paket Yazılımı içinde boru çapı tavsiye işlemlerinin detayına bir bakalım

 

MTH Paket’te sıcak sulu / soğuk sulu sistemlerde kullanılan pratik formül:

$$\dot{V}\,(m^3/h) = \frac{Q\,(kW)}{1.163 \cdot \Delta T}$$

Veriler

• Isı yükü: 2.5 kW

• ΔT: 20 °C

$$\dot{V} = \frac{2.5}{1.163 \times 20} = 0.107 \, m^3/$$

📌 MTH ekranında görülen debi değeri:
👉 0.11 m³/h

 

 

MTH Paket’te boru çapı otomatik veya yarı otomatik seçilirken tipik hız aralıkları:

Hat tipi	Tavsiye edilen hız
Branşman hattı	0.3 – 0.6 m/s
Kolektör çıkışı	0.6 – 0.9 m/s
Ana hat	0.9 – 1.2 m/s

Bu debi için branşman hattı kabul edelim:

👉 v = 0.5 m/s

 

Debi + hızdan teorik boru çapı (MTH iç hesabı)

$$D = \sqrt{\frac{4 \cdot \dot{V}}{\pi \cdot v}}$$

$$0.107 / 3600 = 2.97 \times 10^{-5} \, m^3/s$$

$$D = \sqrt{\frac{4 \times 2.97 \times 10^{-5}}{\pi \times 0.5}} = 0.0087 \, m$$

👉 Teorik iç çap ≈ 8.7 mm

 

 MTH Paket’te otomatik boru çapı seçimi

MTH Paket, teorik çapı standart boru serileriyle eşleştirir:

Nominal çap	İç çap (yaklaşık)	Hız
DN10	~10 mm	≈ 0.38 m/s
DN15	~13 mm	≈ 0.25 m/s
DN20	~17 mm	≈ 0.14 m/s

📌 MTH sonucu:
👉 DN15 (½”) boru

Daha düşük hız = daha sessiz sistem + daha düşük sürtünme kaybı
Bu yüzden MTH, DN10 yerine DN15’i güvenli tarafta seçer.

 

 

 MTH çıktı ekranında görülen tipik değerler

• Isı yükü: 2500 W

• ΔT: 20 °C

• Debi: 0.11 m³/h

• Seçilen boru: DN15

• Hat hızı: ≈ 0.25 m/s

• Sürtünme kaybı: düşük / kabul edilebilir

 

 

Özet (MTH Paket perspektifiyle)

 

2500 W – 20 °C için MTH Paket yazılımında:
✔ Hesaplanan debi: 0.11 m³/h
✔ Tavsiye edilen boru çapı: DN15

Bu veriler ışığında MTH Paket yazılımında hız sınırı (v-limit) değiştirildiğinde, aynı ısı yükü ve debi için boru çapının nasıl otomatik büyüdüğünü net şekilde gösterelim

  

Sabit kabul edilen değerler (MTH girişi)

• Isı yükü: 2500 W

• ΔT: 20 °C

• Hesaplanan debi: 0.11 m³/h

• Akışkan: Su

👉 Değiştirilen tek parametre: Maksimum izin verilen hat hızı

 

 

 Hız sınırı – boru çapı ilişkisi (MTH mantığı)

MTH’de temel kural şudur:

Hız sınırı düşerse → iç çap büyür → seçilen DN büyür

 

 

 Farklı hız sınırları için MTH sonuçlar

🔹 Senaryo 1 – v = 0.8 m/s (agresif tasarım)

Parametre	Değer
Hat hızı	0.8 m/s
Teorik iç çap	~7 mm
MTH seçimi	DN10
Gürültü	Orta
Sürtünme kaybı	Yüksek

📌 Genelde kompakt cihaz içi bağlantılar için

---

🔹 Senaryo 2 – v = 0.5 m/s (standart MTH varsayımı)

Parametre	Değer
Hat hızı	0.5 m/s
Teorik iç çap	~9 mm
MTH seçimi	DN15
Gürültü	Düşük
Sürtünme kaybı	Düşük

📌 En sık seçilen, güvenli mühendislik çözümü

---

🔹 Senaryo 3 – v = 0.3 m/s (sessiz / konfor odaklı)

Parametre	Değer
Hat hızı	0.3 m/s
Teorik iç çap	~11 mm
MTH seçimi	DN15 (üst sınır)
Gürültü	Çok düşük
Sürtünme kaybı	Çok düşük

📌 Otel, konut, düşük ses istenen hacimler

---

🔹 Senaryo 4 – v = 0.2 m/s (yüksek konfor / radyant sistem yaklaşımı)

Parametre	Değer
Hat hızı	0.2 m/s
Teorik iç çap	~14 mm
MTH seçimi	DN20
Gürültü	Yok denecek kadar az
Sürtünme kaybı	Minimum

📌 Radyant sistemler, VIP hacimler

---

MTH otomatik çap büyütme kararının özeti

Hız sınırı	MTH boru çapı
0.8 m/s	DN10
0.5 m/s	DN15
0.3 m/s	DN15
0.2 m/s	DN20

👉 Hız sınırı yarıya düştüğünde, boru kesiti yaklaşık %100 artar
👉 Bu da 1–2 DN büyüme anlamına gelir

---

 Mühendislik yorumu (MTH kullanıcıları için kritik nokta)

• Hız sınırını düşürmek

  • ✔ Sessizlik

  • ✔ Düşük pompa gücü

  • ❌ Daha büyük boru maliyeti

• MTH’nin gücü

  • Bu etkiyi anında görüp,

  • DN – hız – sürtünme – pompa dengesini tek ekranda gösterebilmesi

 

 

Konu ile ilgili bir videoda hazırlıyoruz.  [Youtube] kanalımızdan izleyebilirsiniz.

 

 

 

 

Boru çapı basınç kaybı hesapları ile ilgili en başarılı çözümü, piyasalarda 30. yaşını kutlayan, Türkiyenin ilk ve tek profesyonel ısıtma klima soğutma hesap yazılımı MTH Paket içinde bulacaksınız. MTH Paketini yakından tanımak ve projelerinizde aradığınız kesin, hızlı, güvenilir çözümler için [burayı] tıklayınız..