HVAC Projelerinde Mahal Taze Hava Debisinin Belirlenmesi

 

Merhaba Arkadaşlar;

 

 

Bugün ki yazımızda bir HVAC projesinde mahal taze hava debisinin belirlenmesi konusunda ki bilgilerimizi sizlerle paylaşacağız. Mahal taze hava debisinin belirlenmesi havalandırma sisteminin en önemli tasarım adımlarından biridir. Yetersiz taze hava, CO₂ seviyesinin yükselmesine, iç hava kalitesinin bozulmasına ve kullanıcı konforunun azalmasına neden olurken; gereğinden fazla taze hava ise ısıtma-soğutma enerji tüketimini önemli ölçüde artırır. Bu nedenle taze hava hesabı, uluslararası standartlarda belirtilen yöntemlere göre yapılmalıdır.

Aşağıdaki yöntem, günümüzde en yaygın olarak kullanılan ASHRAE Standard 62.1 esas alınarak hazırlanmıştır. Ayrıca EN 16798-1 ve TS EN 16798 standartlarında da benzer yaklaşımlar bulunmaktadır.

 

Mahalin Kullanım Amacının Belirlenmesi

İlk olarak mahallin kullanım amacı belirlenir.

Örneğin;

Mahal	Kullanım
Ofis	Büro
Toplantı Salonu	Konferans
Sınıf	Eğitim
Restoran	Yeme İçme
Hastane Odası	Sağlık
Laboratuvar	Laboratuvar
WC	Islak hacim
Otopark	Egzoz Havalandırması

 

Her kullanım amacı için standartlarda farklı taze hava değerleri bulunmaktadır.

 

 

Mahalin Alanının Hesaplanması

Alan

$$A=m^2$$

Örneğin

Ofis alanı

25 m²

 

Kullanıcı Sayısının Belirlenmesi

Kullanıcı sayısı;

• Mimari projeden
• İşveren bilgilerinden
• Standart kişi yoğunluklarından

hesaplanabilir.

ASHRAE 62.1 kişi yoğunluğu örnekleri

Mahal	Kişi Yoğunluğu
Ofis	5 kişi /100 m²
Konferans	50 kişi /100 m²
Sınıf	35 kişi /100 m²
Restoran	70 kişi /100 m²

 

 

Örneğin

25 m² ofis

Yoğunluk

5 kişi /100 m²

Kişi sayısı

$$25\times5/100=1.25$$

Yaklaşık

2 kişi

 

Standartlardan Kişi Başına Taze Havanın Bulunması

ASHRAE 62.1 iki farklı parametre verir.

Rp

Kişi başına taze hava

L/s kişi

Ra

Alan başına taze hava

L/s·m²

Bunlar birlikte kullanılır.

 

ASHRAE 62.1 Tavsiye Değerleri

Mahal	Rp (L/s kişi)	Ra (L/s m²)
Ofis	2.5	0.3
Konferans	3.8	0.3
Eğitim	5.0	0.6
Restoran	3.8	0.9
Perakende	3.8	0.6
Koridor	0	0.3

 

 

 

Taze Hava Debisinin Hesaplanması

ASHRAE eşitliği

$$V_{bz}=R_p\times P_z+R_a\times A_z$$

Burada

Vbz : Mahal taze hava debisi (L/s)

Rp : Kişi başına taze hava

Pz : Kullanıcı sayısı

Ra : Alan başına taze hava

Az : Mahal alanı

 

Örnek Hesap

Ofis

Alan

30 m²

Kullanıcı

4 kişi

ASHRAE

Rp

2.5 L/s kişi

Ra

0.3 L/s m²

Hesap

$$V_{bz}=2.5\times4+0.3\times30$$ $$V_{bz}=10+9$$ $$V_{bz}=19\ L/s$$

Saatlik debi

$$19\times3.6$$ $$68.4\ m^3/h$$

Sonuç

30 m² büyüklüğündeki 4 kişilik ofis için gerekli minimum dış hava debisi yaklaşık 70 m³/h'dir.

 

Havalandırma Etkinlik Katsayısı

Standartlarda

Ez

Havalandırma etkinliği dikkate alınır.

Tipik değerler

Üfleme Tipi	Ez
Tavandan karışımlı üfleme	1.0
Yer değiştirmeli havalandırma	1.2
Kısa devre oluşan sistem	0.8

Gerçek sistem debisi

$$V_{oz}=\frac{V_{bz}}{E_z}$$

Örneğin

Ez

1

ise

69 m³/h

değişmez.

 

Klima Santralindeki Dış Hava Oranının Hesabı

Birden fazla mahal tek bir klima santraline bağlı ise

• Kritik mahal seçilir.
• Sistem havalandırma verimi (Ev) hesaplanır.
• Dış hava oranı belirlenir.

ASHRAE 62.1 bu hesap için Ventilation Rate Procedure (VRP) yöntemini tanımlar. Özellikle değişken hava debili (VAV) sistemlerde Ev katsayısı dikkate alınmalıdır.

 

Egzoz Gerektiren Mahallerin Kontrolü

Bazı mahallerde yalnızca taze hava hesabı yeterli değildir.

Örneğin

Mahal	İşlem
WC	Sürekli egzoz
Çay Ocağı	Egzoz
Mutfak	Davlumbaz
Otopark	CO kontrollü egzoz
Laboratuvar	Negatif basınç
Boyahane	Patlamaya dayanıklı egzoz

Bu mahallerde egzoz debisi ile taze hava debisi birlikte değerlendirilmelidir.

 

CO₂ Kontrolü

Yoğunluğu değişen mahallerde

• Toplantı salonu
• Sinema
• Konferans
• Eğitim salonu

CO₂ sensörü kullanılarak talep kontrollü havalandırma (Demand Controlled Ventilation - DCV) yapılması önerilir. İç ortam CO₂ seviyesinin genellikle 800–1000 ppm aralığında tutulması, hem konfor hem de enerji verimliliği açısından yaygın bir tasarım hedefidir.

 

Örnek Çözüm

Veriler

• Mahal: Açık Ofis
• Alan: 120 m²
• Kullanıcı Sayısı: 18 kişi
• Rp: 2.5 L/s·kişi
• Ra: 0.3 L/s·m²
• Ez: 1.0

Adım 1 – Kişi Kaynaklı Debi

$$Q_p = 2.5 \times 18 = 45\ \text{L/s}$$

Adım 2 – Alan Kaynaklı Debi

$$Q_a = 0.3 \times 120 = 36\ \text{L/s}$$

Adım 3 – Toplam Taze Hava Debisi

$$V_{bz} = 45 + 36 = 81\ \text{L/s}$$

Adım 4 – m³/h Birimine Dönüştürme

$$81 \times 3.6 = 291.6\ \text{m}^3/\text{h}$$

Yaklaşık:

292 m³/h

Adım 5 – Havalandırma Etkinliği

Ez = 1.0 olduğundan,

$$V_{oz} = \frac{81}{1.0} = 81\ \text{L/s}$$

Sonuç değişmez.

 

Tasarım Sırasında Dikkat Edilecek Hususlar

• Mahal kullanım amacı doğru belirlenmelidir.
• Eş zamanlı maksimum kullanıcı sayısı esas alınmalıdır.
• Kişi ve alan kaynaklı taze hava debileri birlikte hesaplanmalıdır.
• Islak hacimler, mutfaklar ve laboratuvarlar için egzoz gereksinimleri ayrıca değerlendirilmelidir.
• Klima santraline bağlı birden fazla mahal varsa sistem havalandırma verimi (Ev) dikkate alınmalıdır.
• Isı geri kazanım cihazları kullanılarak dış hava yükü azaltılabilir.
• Değişken doluluk gösteren mahallerde CO₂ sensörleri ile talep kontrollü havalandırma uygulanması enerji tasarrufu sağlar.
• Hesaplanan taze hava debisi, kanal boyutlandırması, fan seçimi ve ısıtma-soğutma yük hesapları ile uyumlu olmalıdır.

Bu yöntem, ASHRAE 62.1 Ventilation Rate Procedure (VRP), EN 16798-1 ve TS EN 16798 standartlarıyla uyumludur ve modern HVAC projelerinde en yaygın kullanılan taze hava hesap yaklaşımını temsil eder. Bu hesapların doğru yapılması, hem iç hava kalitesini hem de enerji performansını doğrudan etkileyen temel tasarım adımlarından biridir.

 

 

Konu ile ilgili bir videoda hazırlıyoruz.  [Youtube] kanalımızdan izleyebilirsiniz.

 

 

 

 

mahal taze hava debisinin belirlenmesi hesapları ve cihaz seçimleri ile ilgili en başarılı çözümü, piyasalarda 30. yaşını kutlayan, Türkiyenin ilk ve tek profesyonel ısıtma klima soğutma hesap yazılımı MTH Paket içinde bulacaksınız. MTH Paketini yakından tanımak ve projelerinizde aradığınız kesin, hızlı, güvenilir çözümler için [burayı] tıklayınız..

 

Bir hidrant tesisatı nasıl tasarlanır..

 

Bir HVAC ve mekanik tesisat projesinde yangın hidrant sistemi (yangın musluğu tesisatı), bina dışı yangın güvenliğinin en kritik halkalarından biridir. Bu sistemlerin tasarımı ve uygulaması genellikle bölgesel yangın yönetmeliklerine (Türkiye'de Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik) ve uluslararası standartlara (NFPA 24) dayanır.

Bir projenin sorunsuz onaylanması ve sahada doğru çalışması için dikkat etmeniz gereken 9 kritik maddeyi detaylarıyla birlikte aşağıda listeledim:

1. Hidrantlar Arası Mesafe ve Konumlandırma

Hidrantların yerleşimi, itfaiye araçlarının kolayca ulaşabileceği ve binanın her köşesini koruyabileceği şekilde planlanmalıdır.

• Mesafe Kriterleri: Yangın yönetmeliğine göre hidrantlar arası mesafe; çok yüksek riskli bölgelerde 50 metre, yüksek riskli bölgelerde 100 metre, orta riskli bölgelerde 125 metre ve düşük riskli bölgelerde 150 metre olarak planlanmalıdır.

• Binaya Yakınlık: Hidrantlar, olası bir yangında binanın çökme riskine karşı binadan en az 5 ila 15 metre uzağa yerleştirilmelidir. Çok uzak olmaları durumunda ise hortum serilmesi zorlaşır.

2. Debi ve Basınç Gereksinimleri (Hidrolik Hesap)

Sistemin yangın anında yeterli suyu püskürtebilmesi için hidrolik hesapların doğru yapılması şarttır.

• Tasarım Debisi: Yönetmeliğe göre hidrant sistemi için gerekli minimum debi, binanın tehlike sınıfına göre belirlenir. Genellikle en az 1900 l/dak (yakın bina risklerine göre artabilir) debinin 2 saat boyunca kesintisiz sağlanması istenir.

• Kritik Nokta Basıncı: En uzak ve en yüksekteki hidrantın çıkışında (kritik nokta) dinamik basıncın en az 700 kPa (7 bar) olması gerekir. Boru çapları bu basınç düşümü dikkate alınarak ($dP$ hesabı ile) hesaplanmalıdır.

3. Ring (Ring Hattı) Sistemi Tasarımı

Hidrant şebekesi hiçbir zaman tek hat (çıkmaz sokak) olarak tasarlanmamalı, her zaman bir ring (döngü) oluşturmalıdır.

• Neden Ring? Ring sistemi, suyun hidranta iki farklı yönden ulaşmasını sağlayarak basınç kayıplarını minimuma indirir. Ayrıca hat üzerinde bir arıza veya bakım olduğunda, ilgili bölge izole edilse bile diğer hidrantların su alabilmesini sağlar.

4. Boru Çapı ve Malzeme Seçimi

Toprak altına gömülecek boruların basınca, korozyona ve dış yüklere dayanıklı olması gerekir.

• Minimum Çap: Hidrant hatlarında ana dağıtım borusu çapı en az DN100 (4 inç) olmalıdır. Hidrolik hesaplara göre bu çap DN150 veya daha fazlasına çıkarılabilir.

• Malzeme: Genellikle yüksek yoğunluklu polietilen (HDPE - PE100), Duktil Font (Pik) veya korozyon korumalı çelik borular tercih edilir. Sahada en yaygın ve uygulaması kolay olanı esnekliği ve paslanmazlığı nedeniyle HDPE borulardır.

5. Donmaya Karşı Koruma ve Gömme Derinliği

Dış ortamda bulunan hidrant hatlarının kış aylarında donarak çatlamasını veya tıkanmasını engellemek kritik bir detaydır.

• Don Ayaz Çizgisi: Borular, bölgenin iklim şartlarına göre belirlenen donma derinliğinin (genellikle en az 80-100 cm) altına gömülmelidir.

• Kuru Tip Hidrant Kullanımı: Donma riski yüksek bölgelerde "Kuru Tip" (Dry-Barrel) hidrantlar kullanılmalıdır. Bu hidrantlarda vana mekanizması donma çizgisinin altındadır; hidrant kapatıldığında gövdedeki su otomatik olarak tahliye olur, böylece üst kısımda su kalmaz.

6. Hat Vanaları ve Bölgesel İzolasyon

Sistemde oluşabilecek sızıntılar veya bakım çalışmaları sırasında tüm kampüsün susuz kalmasını önlemek için hat vanaları doğru yerleştirilmelidir.

• Bölme Kriteri: Ring hattı üzerinde, en fazla 4 veya 5 hidrantta bir hat kesme (izolasyon) vanası konulmalıdır.

• Vana Tipi: Yangın hatlarında kullanılan vanaların açık/kapalı konumunun dışarıdan görülebilmesi şarttır. Bu nedenle Yükselen Milli Sürgülü Vanalar (OS&Y) veya indikatörlü kelebek vanalar tercih edilir. Toprak altında ise post indikatörlü (konum göstergeli) vanalar kullanılır.

7. Koruma Ankrajları (Tespit Kütleleri / İtme Blokları)

Toprak altı plastik (HDPE) veya geçmeli font borularda, yön değişimlerinde (dirsekler, T bağlantılar, hat sonları) yüksek su basıncı nedeniyle hatların yerinden çıkma riski vardır.

• Beton Bloklar: Dönüş noktalarının arkasına, suyun uygulayacağı itme kuvvetini ($F = P \cdot A$) karşılayacak büyüklükte beton tespit kütleleri (itme blokları) dökülmelidir. Bu bloklar yükü doğrudan bozulmamış toprağa aktarır.

8. İtfaiye Bağlantı Ağzı ve Erişim Kolaylığı

Hidrantların çevresi, acil bir durumda itfaiye araçlarının ve personelinin hızla müdahale edebileceği şekilde açık olmalıdır.

• Erişim: Hidrantların önüne araç park edilmesini engelleyecek işaretlemeler yapılmalı, peyzaj elemanları (ağaç, çalı vb.) hidrantın görünürlüğünü kapatmamalıdır.

• Bağlantı Standartları: Çıkış ağızlarının (genellikle $2 \times 2\frac{1}{2}$ inç ve $1 \times 4$ inç pörtlek çıkışı) yerel itfaiye teşkilatının kullandığı hortum rekorları (örn. Türkiye'de Storz rekor) ile tam uyumlu olması zorunludur.

9. Hidrant Dolapları ve Ekipman Standardı

Sadece hidrantın varlığı yetmez; acil durumda eğitilmiş personelin müdahale edebilmesi için hidrantın hemen yanına yangın dolabı yerleştirilmelidir.

• Dolap İçeriği: Hidrantın en fazla 2-3 metre uzağında bulunan dolapların içinde; bölge riskine uygun uzunlukta (genellikle 20 veya 30 metre) yangın hortumları, lans (püskürtme nozulu) ve hidrantı açmak için kullanılacak hidrant anahtarı mutlaka bulundurulmalıdır.

   

  Konu ile ilgili bir videoda hazırlıyoruz.  [Youtube] kanalımızdan izleyebilirsiniz.

  
  

  
  
  
  

  
  

  
   
  

   

   

   

  Hidrant tesisat hesapları ve cihaz seçimleri ile ilgili en başarılı çözümü, piyasalarda 30. yaşını kutlayan, Türkiyenin ilk ve tek profesyonel ısıtma klima soğutma hesap yazılımı MTH Paket içinde bulacaksınız. MTH Paketini yakından tanımak ve projelerinizde aradığınız kesin, hızlı, güvenilir çözümler için [burayı] tıklayınız..

   

Bilginin Paylaşımıyla Büyüyen Bir Mühendislik Ekosistemi: Serkan Özant ve MTH Hikâyesi

Merhaba arkadaşlar;

 

Türkiye’de HVAC ve mekanik tesisat mühendisliği, uzun yıllar boyunca büyük ölçüde manuel hesaplara ve dağınık bilgi kaynaklarına dayalı olarak gelişmiştir. Ancak dijitalleşmenin hız kazandığı son otuz yıllık süreçte, bu alanda hem yerli hem de öncü çözümler geliştiren isimler, sektörün dönüşümünde kritik rol oynamıştır. Bu dönüşümün en dikkat çekici örneklerinden biri, Serkan Özant’ın hem teknik üretimi hem de bilgi paylaşımını merkezine alan yaklaşımıdır.

Serkan Özant’ın hazırladığı tesisatguncesi.com, yalnızca bir içerik platformu değil; HVAC mühendisliği alanında standartların, hesap yöntemlerinin ve proje deneyimlerinin paylaşıldığı bir teknik bilgi havuzu niteliğindedir. Burada yer alan içerikler, ısı kaybı hesaplarından TS 825 uygulamalarına, kanal tasarımından enerji verimliliği analizlerine kadar geniş bir mühendislik perspektifini kapsar. Bu yaklaşımın temelinde ise açık bir felsefe vardır: Bilgi paylaşıldıkça çoğalır ve sektör gelişir.

Aynı zamanda Serkan Özant, Türkiye’nin ilk ve tek profesyonel HVAC mühendislik yazılımlarından biri olarak kabul edilen **MTH (Mekanik Tesisat Hesapları) yazılımının tek başına geliştiricisi ve üreticisidir. Yaklaşık 9000 kullanıcıya ulaşan bu yazılım, ısıtma, soğutma, havalandırma, psikrometrik analiz, borulama ve kanal hesapları gibi birçok kritik mühendislik sürecini dijital ortama taşımaktadır. Bu ölçekte bir yazılımın tek bir kişi tarafından geliştirilmiş olması, yalnızca teknik bir başarı değil; aynı zamanda disiplinli bir bilgi birikiminin ve uzun yıllara yayılan bir mühendislik vizyonunun sonucudur.

MTH’ın en önemli katkılarından biri, mühendislik hesaplarını standartlaştırarak hata payını azaltması ve proje üretim hızını artırmasıdır. Bu sayede hem küçük ölçekli ofisler hem de büyük mühendislik firmaları daha hızlı, daha doğru ve daha verimli projeler üretebilmektedir. Ancak Serkan Özant’ın yaklaşımını farklı kılan unsur yalnızca yazılım üretimi değildir; aynı zamanda bu bilginin açık bir şekilde sektöre aktarılmasıdır.

Özant’ın hem yazılım geliştirme sürecinde hem de içerik üretiminde benimsediği temel anlayış, mühendislik bilgisinin bireysel bir avantaj değil, toplumsal bir gelişim aracı olduğudur. Bu bakış açısı, sektördeki teknik yetkinliğin yükselmesine katkı sağlamakta; genç mühendislerin daha doğru kaynaklara ulaşmasına imkân tanımaktadır.

Bugün gelinen noktada MTH ve tesisatguncesi.com, yalnızca bir yazılım ve bir blog değil; Türkiye’de HVAC mühendisliğinin dijitalleşme sürecini temsil eden iki önemli yapı olarak değerlendirilmektedir. Bu yapının merkezinde ise tek bir mühendislik vizyonu vardır: bilgiyi saklamak değil, paylaşarak çoğaltmak.

Sonuç olarak Serkan Özant’ın çalışmaları, bireysel bir yazılım geliştirme başarısının ötesinde; mühendislik bilgisinin erişilebilir hale gelmesi, sektörün teknik olgunluğunun artması ve yerli çözümlerin güçlenmesi açısından önemli bir örnek teşkil etmektedir. Bu yaklaşım, Türkiye HVAC sektörünün geleceğine yönelik en değerli katkılardan biri olarak öne çıkmaktadır.

HVAC Projelerinde Yağmur Suyu ve Gri Su Geri Kazanım Sistemleri Uygulamalı Tasarım Rehberi

Merhaba arkadaşlar;

 

Sürdürülebilir yapı tasarımının önem kazandığı günümüzde, yağmur suyu ve gri su geri kazanım sistemleri yalnızca çevresel fayda sağlayan uygulamalar olmaktan çıkmış, aynı zamanda binaların işletme maliyetlerini düşüren önemli mühendislik çözümleri haline gelmiştir. Özellikle konut projeleri, oteller, hastaneler, alışveriş merkezleri ve ofis binalarında su tüketiminin azaltılması amacıyla bu sistemlerin kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır.

Bir mekanik tesisat mühendisi açısından yağmur suyu ve gri su sistemleri tasarlanırken yalnızca depo hacminin belirlenmesi yeterli değildir. Yağış analizleri, su tüketim profilleri, filtrasyon teknolojileri, pompa seçimi, borulama sistemleri, dezenfeksiyon ekipmanları ve otomasyon senaryoları birlikte değerlendirilmelidir.

Bu rehberde örnek olarak 20 katlı bir konut projesi ele alınarak sistem tasarım adımları detaylı şekilde incelenmiştir.

* Örnek Proje Bilgileri

Proje Tipi: Konut

Kat Sayısı: 20

Daire Sayısı: 80

Ortalama Kişi Sayısı: 4 kişi/daire

Toplam Kullanıcı Sayısı:

80 × 4 = 320 kişi

Çatı Alanı:

2.500 m²

Peyzaj Alanı:

1.200 m²

Proje Lokasyonu:

İstanbul

Yıllık Ortalama Yağış:

850 mm/yıl

* Yağmur Suyu Potansiyel Hesabı

Yağmur suyu miktarı aşağıdaki formül ile hesaplanır:

Q = A × R × C

Burada;

Q = Toplanabilir su miktarı (m³/yıl)

A = Çatı alanı (m²)

R = Yıllık yağış (m)

C = Verim katsayısı

Metal çatı veya teras çatı için:

C = 0,85

Q = 2500 × 0,85 × 0,85

Q = 1.806 m³/yıl

Yıllık yaklaşık:

1.806 ton

yağmur suyu toplanabilir.

 

 

 

* Yağmur Suyu Kullanım Alanlarının Belirlenmesi

Bu projede yağmur suyu aşağıdaki amaçlarla kullanılacaktır:

Peyzaj Sulama

İstanbul için ortalama sulama ihtiyacı:

4 litre/m²-gün

Günlük ihtiyaç:

1.200 × 4

= 4.800 litre/gün

= 4,8 m³/gün

 

Ortak Alan Temizliği

Yaklaşık:

1,5 m³/gün

 

Toplam Yağmur Suyu Talebi

4,8 + 1,5

= 6,3 m³/gün

 

* Yağmur Suyu Deposu Hesabı

Tasarım kriteri:

10 günlük rezerv

V = D × N

V = 6,3 × 10

V = 63 m³

Yuvarlatılmış proje değeri:

75 m³

 

* Gri Su Potansiyel Hesabı

Konut projelerinde kişi başı gri su oluşumu:

80 litre/kişi-gün

Toplam kullanıcı:

320 kişi

Q = 320 × 80

Q = 25.600 litre/gün

Q = 25,6 m³/gün

 

 

 

* Gri Suyun Kullanım Alanları

Rezervuar Beslemesi

Ortalama tüketim:

30 litre/kişi-gün

Q = 320 × 30

Q = 9.600 litre/gün

Q = 9,6 m³/gün

 

Peyzaj Sulama

4,8 m³/gün

 

Ortak Alan Temizliği

1,5 m³/gün

 

Toplam Talep

9,6 + 4,8 + 1,5

= 15,9 m³/gün

Gri su üretimi:

25,6 m³/gün

Talep:

15,9 m³/gün

Sistem ihtiyacı karşılamaktadır.

 

* Gri Su Arıtma Tesisi Tasarımı

Arıtma kapasitesi:

25,6 m³/gün

Emniyet katsayısı:

%20

Qtasarım = 25,6 × 1,20

Qtasarım = 30,7 m³/gün

Proje kapasitesi:

35 m³/gün

olarak seçilir.

 

* Gri Su Arıtma Prosesi

Önerilen proses sıralaması:

Toplama Tankı

↓

Kaba Izgara

↓

Dengeleme Tankı

↓

MBR Biyolojik Arıtma Ünitesi

↓

UV Dezenfeksiyon

↓

Temiz Su Deposu

↓

Hidrofor

↓

Kullanım Noktaları

 

* Dengeleme Tankı Hesabı

Bekleme süresi:

8 saat

Q = 35 m³/gün

Tank hacmi:

V = (35 × 8) / 24

V = 11,7 m³

Proje değeri:

15 m³

 

* Temiz Su Deposu Hesabı

Bir günlük tüketim:

15,9 m³

Yedekleme:

1,5 gün

V = 15,9 × 1,5

V = 23,9 m³

Proje değeri:

25 m³

 

* Pompa Seçimi

Tüketim:

15,9 m³/gün

Çalışma süresi:

8 saat/gün

Pompa debisi:

Q = 15,9 / 8

Q = 2,0 m³/h

Emniyet katsayısı ile:

3 m³/h

 

* Basma Yüksekliği

Bina yüksekliği:

60 m

Boru kayıpları:

10 m

Armatür emniyet payı:

5 m

Toplam:

75 mSS

Pompa seçimi:

3 m³/h – 75 mSS

Çalışma prensibi:

2 Asıl + 1 Yedek

 

*  Filtrasyon Tasarımı

Kaba Filtre

Filtrasyon:

1 mm

Amaç:

Saç, lif ve büyük partiküller

 

Kum Filtresi

Filtrasyon:

20–50 mikron

 

Kartuş Filtre

Filtrasyon:

5 mikron

 

UV Dezenfeksiyon

Doz:

40 mJ/cm²

 

* Borulama Tasarımı

Gri su hattı:

Mor renk veya mor etiketleme

Hat üzerinde:

"DİKKAT – GERİ KAZANILMIŞ SU – İÇİLMEZ"

uyarısı bulunmalıdır.

İçme suyu sistemi ile fiziksel bağlantı yapılmamalıdır.

Backflow preventer kullanılması zorunludur.

 

* Otomasyon Senaryosu

Sistemde aşağıdaki ekipmanlar izlenmelidir:

• Depo seviye sensörleri

• Debimetreler

• Basınç transmitterleri

• UV alarmı

• Pompa arıza sinyalleri

• Filtre kirlilik sensörleri

• Klor ölçüm cihazları

Tüm bilgiler bina otomasyon sistemine aktarılmalıdır.

 

* Soğutma Kuleleri ile Entegrasyon

Projede merkezi soğutma sistemi bulunuyorsa yağmur suyu aşağıdaki amaçlarla kullanılabilir:

• Make-up suyu

• Kule temizliği

• Buharlaşma kayıplarının karşılanması

Ancak aşağıdaki parametreler sürekli izlenmelidir:

• Sertlik

• pH

• İletkenlik

• Toplam çözünmüş madde

• Bakteriyolojik kalite 

  
  

* Bakım Planı

 

Haftalık:

• Filtre kontrolü

• Pompa kontrolü

Aylık:

• UV sistem kontrolü

• Tank dip tortu kontrolü

Üç Aylık:

• Sensör kalibrasyonları

Yıllık:

• Depo temizliği

• Membran bakımı

• Hidrofor performans testi

  
  

 * Yatırım ve Geri Ödeme Analizi

 Örnek proje için:

Yıllık geri kazanılan su:

Yaklaşık 5.800 m³

Ortalama su birim bedeli:

75 TL/m³

Yıllık tasarruf:

5.800 × 75

= 435.000 TL/yıl

Yaklaşık sistem maliyeti:

1.500.000 TL

Geri ödeme süresi:

1.500.000 / 435.000

≈ 3,4 yıl

* Mühendislik Değerlendirmesi

20 katlı örnek konut projesi üzerinde yapılan hesaplamalar göstermektedir ki yağmur suyu ve gri su geri kazanım sistemleri birlikte tasarlandığında şebeke suyu tüketiminde %35 ila %50 arasında azalma sağlanabilmektedir. Doğru boyutlandırılmış depolar, uygun filtrasyon teknolojileri, etkin dezenfeksiyon sistemleri ve gelişmiş otomasyon çözümleri sayesinde sistem uzun yıllar güvenilir şekilde çalışabilmektedir. Özellikle günümüzde artan su maliyetleri dikkate alındığında bu tür sistemler yalnızca çevresel sürdürülebilirlik açısından değil, ekonomik açıdan da yüksek geri dönüş sağlayan yatırımlar arasında yer almaktadır. Mekanik tesisat mühendislerinin proje tasarım aşamasında bu sistemleri bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmesi, geleceğin su verimli ve sürdürülebilir binalarının oluşturulmasında kritik öneme sahiptir.

Konu ile ilgili bir videoda hazırlıyoruz.  [Youtube] kanalımızdan izleyebilirsiniz.

 

 

 

 

Yağmur suyu ve Gri su tasarımı ve cihaz seçimleri ile ilgili en başarılı çözümü, piyasalarda 30. yaşını kutlayan, Türkiyenin ilk ve tek profesyonel ısıtma klima soğutma hesap yazılımı MTH Paket içinde bulacaksınız. MTH Paketini yakından tanımak ve projelerinizde aradığınız kesin, hızlı, güvenilir çözümler için [burayı] tıklayınız..

 

Bir HVAC projesinde doğru Boyler Seçimi nasıl yapılır..

Merhaba arkadaşlar;

 

 

Domestik sıcak su sistemleri, konutlardan otellere, hastanelerden endüstriyel tesislere kadar birçok yapının konfor, hijyen ve işletme sürekliliği açısından vazgeçilmez bir parçasıdır. Bu sistemlerin kalbinde yer alan boylerler, kullanım sıcak suyunun istenilen miktar ve sıcaklıkta kesintisiz olarak temin edilmesini sağlar. Ancak doğru boyler seçimi yalnızca depo hacmine göre yapılabilecek basit bir işlem değildir. Kullanıcı profili, sıcak su tüketim alışkanlıkları, pik yükler, enerji kaynağı, işletme maliyetleri ve hijyen gereksinimleri gibi birçok teknik parametrenin birlikte değerlendirilmesi gerekir. Bu nedenle HVAC projelerinde boyler seçimi yapılırken sistemin uzun yıllar boyunca verimli, ekonomik ve güvenilir çalışmasını sağlayacak temel kriterlerin detaylı olarak analiz edilmesi büyük önem taşımaktadır. 

1. Günlük Sıcak Su İhtiyacı

Binanın günlük toplam sıcak su tüketimi (litre/gün) belirlenmelidir. Konut, otel, hastane, spor tesisi ve endüstriyel yapılarda tüketim değerleri farklıdır.

2. Pik (Ani) Sıcak Su Talebi

Boyler seçimi sadece günlük tüketime göre değil, en yoğun kullanım saatlerindeki maksimum debiye göre yapılmalıdır.

3. Kullanıcı Sayısı

Daire sayısı, otel yatak kapasitesi, personel sayısı veya ziyaretçi yoğunluğu gibi kriterler sıcak su kapasitesini doğrudan etkiler.

 

 

4. İstenen Sıcak Su Sıcaklığı

Kullanım noktalarında talep edilen sıcaklık (genellikle 45-60°C) belirlenmelidir. Daha yüksek sıcaklıklar daha fazla enerji ve hacim gerektirir.

5. Şebeke Suyu Giriş Sıcaklığı

Kış ve yaz aylarında değişen şehir suyu sıcaklığı boyler kapasitesini etkiler. Özellikle kış şartları dikkate alınmalıdır.

6. Isıtma Kaynağı

Boylerin hangi enerji kaynağı ile besleneceği belirlenmelidir:

• Kazan
• Isı pompası
• Güneş enerjisi
• Elektrik
• Kojenerasyon sistemi

Isı kaynağının sıcaklığı ve kapasitesi serpantin boyutunu etkiler.

7. Boyler Depolama Hacmi

Tüketim karakteristiğine göre uygun depo hacmi seçilmelidir. Büyük hacim düşük pik yüklerde avantaj sağlarken ilk yatırım maliyetini artırır.

8. Isıtma Gücü ve Serpantin Kapasitesi

Boylerin kullanım sırasında çekilen sıcak suyu ne kadar hızlı yenileyebildiği hesaplanmalıdır. Serpantin yüzeyi ve ısı transfer kapasitesi yeterli olmalıdır.

9. Legionella Riski ve Hijyen Gereksinimleri

Özellikle otel, hastane ve spor tesislerinde legionella oluşumunu önlemek için sıcaklık seviyeleri, sirkülasyon sistemi ve hijyenik boyler tasarımı değerlendirilmelidir.

10. Enerji Verimliliği ve Isı Kayıpları

Boylerin:

• İzolasyon kalınlığı
• Bekleme kayıpları
• Enerji sınıfı
• İşletme maliyeti

incelenmelidir. Düşük ısı kaybına sahip boylerler uzun vadede önemli enerji tasarrufu sağlar.

HVAC Projelerinde İlave Olarak Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Sıcak su sirkülasyon hattı uzunluğu
• Gelecekteki kapasite artışları
• Boyler yerleşim alanı ve ağırlığı
• Bakım erişimi
• Korozyon koruması (emaye, paslanmaz çelik vb.)
• Birden fazla boylerin kaskad çalıştırılması ihtiyacı

Profesyonel bir boyler hesabında esas olarak saatlik sıcak su tüketimi (L/h), pik kullanım faktörü, depolama hacmi (L) ve serpantin ısıtma gücü (kW) birlikte hesaplanarak seçim yapılmalıdır. Bu dört parametre doğru belirlenmeden yalnızca litre hacmine göre boyler seçimi yapılması sağlıklı sonuç vermez

 

Konu ile ilgili bir videoda hazırlıyoruz.  [Youtube] kanalımızdan izleyebilirsiniz.

 

 

 

 

Boyler hesabı ve seçimi ile ilgili en başarılı çözümü, piyasalarda 30. yaşını kutlayan, Türkiyenin ilk ve tek profesyonel ısıtma klima soğutma hesap yazılımı MTH Paket içinde bulacaksınız. MTH Paketini yakından tanımak ve projelerinizde aradığınız kesin, hızlı, güvenilir çözümler için [burayı] tıklayınız..