10.000 m² Gross Market İçin Sprinkler Sistemi Tasarımı: Türkiye Yönetmeliği, TS EN 12845 ve Hidrolik Hesap Yaklaşımı

 Merhaba arkadaşlar;

 

 

 

 

10.000 m² büyüklüğündeki bir gross marketin sprinkler sistemi, yalnızca tavana belirli aralıklarla sprinkler başlıkları yerleştirilmesinden ibaret değildir. Marketlerde yüksek miktarda ambalaj malzemesi, karton, plastik ürün, tekstil, temizlik ürünleri, ahşap paletler ve zaman zaman yanıcı sıvılar bulunabildiğinden yangın yükü bölgeden bölgeye önemli ölçüde değişebilir. Özellikle satış alanı ile depo, raflı depolama, soğuk oda, teknik hacimler ve yükleme alanlarının aynı projede bulunması, her bölümün ayrı değerlendirilmesini gerektirir.

 

Türkiye'de temel mevzuat olan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in Madde 96'sı, sprinkler sisteminin tasarımının TS EN 12845'e göre yapılmasını öngörmektedir. Yönetmelik ayrıca sprinkler elemanlarının TS EN 12259'a uygun olmasını şart koşmaktadır.

10.000 m²'lik bir gross market bu nedenle, "kaç adet sprinkler gerekir?" sorusundan önce tehlike sınıfı, ürün cinsi, depolama şekli, depolama yüksekliği ve bina geometrisi açısından analiz edilmelidir.

 

1. Öncelikle sprinkler zorunluluğu belirlenmelidir

Yönetmeliğin mevcut metninde, toplam alanı 2.000 m²'nin üzerinde olan katlı mağaza, alışveriş, ticaret ve eğlence yerlerinde otomatik yağmurlama sistemi zorunluluğu bulunmaktadır. Ayrıca 30,50 m'den yüksek konut dışı binalar ve belirli diğer kullanım türleri için de sprinkler zorunluluğu vardır.

Dolayısıyla 10.000 m² gross marketin katlı mağaza/ticari yapı niteliğinde olması halinde sprinkler sistemi yalnızca bir tercih değil, yönetmelik kapsamında zorunlu bir yangın güvenliği sistemidir.

Burada önemli bir mühendislik noktası vardır: 10.000 m² toplam alan, hidrolik hesapta 10.000 m²'nin tamamının aynı anda sprinkler debisiyle hesaplanacağı anlamına gelmez. TS EN 12845'te tasarım alanı, tehlike sınıfına ve sistem tipine göre belirlenir.

 

 

2. Marketin tamamı aynı tehlike sınıfında kabul edilmemelidir

Gross marketlerde en kritik tasarım hatalarından biri bütün alanın tek bir tehlike sınıfı kabul edilmesidir.

Örneğin:

• Satış alanı,
• Kasa bölgesi,
• Reyonlar,
• Fırın,
• Et ve balık hazırlama,
• Soğuk odalar,
• Genel depo,
• Yüksek raflı depo,
• Karton ambalaj deposu,
• Plastik ürün deposu,
• Otopark,
• Yükleme-boşaltma alanı,
• Teknik hacimler

ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

TS EN 12845 yaklaşımında depolama yangın tehlikesinin belirlenmesinde ürünün yanabilirliği, ambalajı ve depolama konfigürasyonu birlikte değerlendirilir. Standartta DS1–DS6 gibi farklı depolama düzenleri tanımlanmaktadır.

Özellikle market deposunda plastik ürünler, karton kutular veya yüksek raflı palet depolaması varsa, satış alanı için belirlenen kriterin depoya aynen uygulanması doğru değildir.

 

3. 10.000 m² market için tasarım verileri

Projeye başlanmadan önce en az şu bilgiler kesinleştirilmelidir:

1. Binanın kat sayısı,
2. Her katın sprinkler koruma alanı,
3. Kat yüksekliği,
4. Asma tavan yüksekliği,
5. Döşeme ile sprinkler arasındaki mesafe,
6. Çatı konstrüksiyonu,
7. Raf yüksekliği,
8. Maksimum depolama yüksekliği,
9. Ürünlerin yanıcılık özellikleri,
10. Ambalaj tipi,
11. Palet kullanılıp kullanılmadığı,
12. Rafların tekli veya çok sıralı olması,
13. Plastik ürün miktarı,
14. Soğuk oda bulunup bulunmadığı,
15. Donma riski bulunan alanlar,
16. Yangın kompartımanları,
17. Yangın zonları,
18. Mevcut su kaynağının debi ve basıncı,
19. Yangın su deposunun hacmi,
20. Yangın pompasının karakteristiği.

Özellikle depolama alanları için ürün cinsi, depolama konfigürasyonu, paketleme şekli ve depolama yüksekliği tasarım kriterinin belirlenmesinde kritik parametrelerdir.

 

 

 

4. Sprinkler yerleşimi

Sprinkler yerleşimi yalnızca eşit aralıklarla çizim yapılması şeklinde gerçekleştirilmemelidir.

Kirişler, aydınlatma armatürleri, havalandırma kanalları, kablo tavaları, yüksek raflar ve diğer yapı elemanları su dağılımını engelleyebilir.

Yönetmelik, sprinkler başlıklarının kullanım alanının tehlike sınıfı ve sprinkler başlığının koruma alanı dikkate alınarak yerleştirilmesini istemektedir. Düşük Tehlike ve Orta Tehlike-1 alanlarında standart bir sprinkler için azami koruma alanı 21 m² olarak belirtilmiştir.

Ancak bu değer 10.000 m² market için "10.000 / 21 = 476 adet sprinkler yeterlidir" şeklinde kullanılmamalıdır. Çünkü gerçek yerleşim; kolonlar, duvarlar, kirişler, raflar ve tehlike sınıfına bağlı spacing kuralları ile belirlenir.

Örneğin yalnızca kaba bir ön tasarım yapmak amacıyla 12 m²/sprinkler kabul edilirse:

10.000 / 12 ≈ 833 sprinkler

elde edilir. Fakat bu sadece yaklaşık adet tahminidir; nihai sprinkler sayısı projedeki gerçek geometri ve standart kriterleri ile belirlenmelidir.

 

5. Hidrolik hesap tasarımın merkezidir

Piyasadaki profesyonel sprinkler hesaplarında temel yaklaşım, en olumsuz hidrolik koşullara sahip tasarım alanının belirlenmesi ve bu bölgedeki sprinklerların gerekli debi ve basınçlarının hesaplanmasıdır.

NFPA 13 uygulamalarında yaygın olarak density/area yaklaşımı kullanılmaktadır. Hidrolik hesapta sprinkler debisi genel olarak:

Q = K × √P

ilişkisiyle belirlenir.

Burada:

• Q = sprinkler debisi,
• K = sprinkler K-faktörü,
• P = sprinkler giriş basıncıdır.

Ardından boru segmentlerinin sürtünme kayıpları, kot farkları, fittings kayıpları ve su kaynağı basıncı dikkate alınarak sistemin toplam talebi hesaplanır. Piyasadaki güncel sprinkler hesap örneklerinde de en uzak hidrolik noktadan su kaynağına kadar sistemin segment bazında doğrulanması temel yöntem olarak kullanılmaktadır.

 

6. Market deposu en kritik bölgedir

10.000 m² gross market projesinde tasarımın en dikkat edilmesi gereken kısmı çoğu zaman satış alanı değil, depolama alanıdır.

Örneğin 8–10 m yüksekliğinde raflı bir market deposu düşünelim. Burada yalnızca tavan sprinklerları yeterli olmayabilir. Ürün sınıfı, raf tipi ve depolama yüksekliğine bağlı olarak raf arası sprinklerleri veya özel yüksek tehlike tasarım kriterleri gündeme gelebilir.

TS EN 12845, yüksek tehlikeli depolamada tasarım yoğunluğu ve çalışma alanını; depolanan ürünün yanabilirliği, paketleme şekli, depolama yöntemi ve yüksekliği ile ilişkilendirmektedir.

Dolayısıyla projede:

"Market = OH"

şeklinde genel bir kabulle bütün binayı tek hesap alanına sokmak ciddi bir tasarım hatası olabilir.

 

7. Yangın pompası ve su deposu

Sprinkler hidrolik hesabının sonucunda yalnızca boru çapları değil, yangın pompasının gerekli debi-basınç noktası da belirlenmelidir.

Sistem şu ana unsurlar birlikte değerlendirilerek tasarlanmalıdır:

Yangın su deposu → yangın pompası → ana kontrol vanası → ana dağıtım borusu → zon vanaları → branşmanlar → sprinklerlar

Yönetmelik, sprinkler sisteminin pompa, alarm, akış göstergesi, kontrol vanaları ve diğer yardımcı elemanlarla birlikte bir bütün olarak ele alınmasını öngörmektedir.

Ayrıca 1.000 m²'den büyük bina oturma alanına sahip yapılarda itfaiyenin sisteme dışarıdan su verebilmesi için en az DN100 itfaiye su verme bağlantısı öngörülmektedir; bağlantıda iki adet 65 mm Storz rakor ve çek valf gibi şartlar bulunmaktadır.

 

  

 

 

8. Deprem ve mekanik tesisat detayları

Türkiye'de sprinkler tasarımında deprem etkisi de ihmal edilmemelidir.

Yönetmelikte, birinci ve ikinci derece deprem bölgelerinde ana kolonların sürüklenmesini önlemek amacıyla dört yönlü destekler, belirli çapların bağlantılarında esnek bağlantılar ve borular için enine-boyuna sabitleme elemanları öngörülmektedir. Dilatasyon geçişlerinde ise yapının üç yöndeki hareketini karşılayacak detayların uygulanması gerekir.

Bu nedenle sprinkler projesi mimari plan üzerine yalnızca boru çizmekten ibaret değildir. Askı, sismik destek, dilatasyon ve yapı elemanlarıyla koordinasyon da uygulama projesinin parçasıdır.

 

9. 10.000 m² market için önerilen proje yaklaşımı

Pratik bir tasarım süreci şu sırayla yürütülebilir:

1. Mimari analiz → 2. Tehlike sınıflandırması → 3. Depolama analizi → 4. Sprinkler tipinin seçilmesi → 5. Başlık yerleşimi → 6. Boru ağı → 7. Hidrolik hesap → 8. Pompa seçimi → 9. Su deposu → 10. Yangın zonları → 11. Sismik askılama → 12. İtfaiye bağlantısı → 13. Proje ve hesap raporu → 14. Test ve devreye alma

Bu aşamaların herhangi birinin atlanması, sistemin yalnızca teorik olarak değil, gerçek yangın sırasında da performansını etkileyebilir.

 

 

10.000 m²'lik bir gross market için sprinkler tasarımının en önemli prensibi, alan büyüklüğünden önce yangın yükünün ve kullanım senaryosunun doğru belirlenmesidir.

Türkiye'deki yönetmelik sprinkler tasarımını TS EN 12845'e bağlamakta ve 2.000 m² üzerindeki katlı mağaza, alışveriş, ticaret ve eğlence yerlerinde otomatik yağmurlama sistemini zorunlu tutmaktadır.

Ancak 10.000 m²'nin tamamını tek bir tehlike sınıfı olarak değerlendirmek doğru bir mühendislik yaklaşımı değildir. Satış alanı, depo, yüksek raflı depo, plastik ürün alanları, soğuk odalar ve teknik hacimler ayrı ayrı analiz edilmelidir.

Özellikle market depolarında ürün tipi + ambalaj + raf düzeni + depolama yüksekliği + tavan yüksekliği birlikte değerlendirilmeden sprinkler tasarımına başlanmamalıdır. TS EN 12845'in depolama sınıflandırması ve hidrolik tasarım kriterleri bu noktada belirleyicidir.

Son aşamada yapılması gereken ise yalnızca sprinkler adetini bulmak değil; en kritik hidrolik tasarım alanını, sprinkler debilerini, boru çaplarını, basınç kayıplarını, pompa kapasitesini ve gerekli su rezervini birlikte doğrulamaktır.

Bu yaklaşım, 10.000 m²'lik bir gross marketi sadece yönetmeliğe uygun görünen bir projeye değil, yangın anında gerçekten çalışabilecek mühendislik esaslarına dayalı bir sprinkler sistemine dönüştürür.

 

 

Konu ile ilgili bir videoda hazırlıyoruz.  [Youtube] kanalımızdan izleyebilirsiniz.

 

 

 

 

Sprinkler Sistemi Tasarımı hesapları ve cihaz seçimleri ile ilgili en başarılı çözümü, piyasalarda 30. yaşını kutlayan, Türkiyenin ilk ve tek profesyonel ısıtma klima soğutma hesap yazılımı MTH Paket içinde bulacaksınız. MTH Paketini yakından tanımak ve projelerinizde aradığınız kesin, hızlı, güvenilir çözümler için [burayı] tıklayınız..

 

 

MTH Kullanımında SaaS modeli avantajları nelerdir.

 Merhaba Arkadaşlar;

 

 

 

 

 

 

 

Bugün ki yazımızda sizler ile MTH Pajet yazılımının SaaS kullanım seçenekleri avantajlarını paylaşacağız, iyi okumalar. MTH Paket'in artık yalnızca kalıcı lisans modeliyle değil, SaaS (kiralama) ve kontör (hesap kartı/cüzdan) modeliyle de kullanılabildiği görülmektedir. Bu yaklaşım, özellikle HVAC proje ofislerinin çalışma şekline daha uygun, esnek ve düşük maliyetli bir kullanım sunmayı hedeflemektedir.

Bir HVAC proje bürosu açısından kiralama veya kontör modeli aşağıdaki avantajları sağlar:

1. İlk yatırım maliyetini ortadan kaldırır

• Yüksek bedelli kalıcı lisans satın almak gerekmez.

• Yeni kurulan mühendislik ofisleri için sermaye korunur.

• Yazılıma ayrılan bütçe proje üretimine yönlendirilebilir.

2. "Kullandığın kadar öde" mantığı sunar

• Kontör sistemi sayesinde yalnızca yapılan hesaplar kadar ödeme yapılır.

• Sürekli proje üretmeyen mühendisler için lisansın atıl kalması önlenir.

• Düşük hacimli çalışan ofislerde toplam yazılım maliyeti azalabilir.

   

   

   

3. Nakit akışını iyileştirir

• Büyük peşin ödeme yerine aylık veya dönemsel maliyet oluşur.

• Finansman yükü azalır.

• Küçük işletmeler bütçelerini daha kolay planlayabilir.

4. Proje yoğunluğuna göre esnek kullanım sağlar

• Yoğun dönemlerde kiralama tercih edilebilir.

• Seyrek çalışan ofislerde kontör sistemi daha ekonomik olabilir.

• Yazılım maliyeti iş hacmine paralel ilerler. 

5. Tüm mühendislik modüllerine erişim

Kiralama modelinde kullanıcı;

• Isı kaybı

• Isı kazancı

• Havalandırma

• Klima

• Borulama

• Kanal hesabı

• Pompa seçimi

• Fan hesabı

• Psikrometrik hesaplar
  gibi tüm modülleri, proje sayısı sınırı olmadan kullanabilir.

   

   

   

6. Mevzuata uygun hesap altyapısı

MTH hesaplarını;

• TS 2164

• TS 825

• ilgili TSE standartları

• MMO yayınları
  esas alınarak gerçekleştirir. Böylece hazırlanan projelerin teknik uygunluğu desteklenir.

7. Güncel yazılıma erişim

SaaS yaklaşımı sayesinde kullanıcılar güncel sürümlere ve yeni geliştirilen özelliklere daha kolay erişebilir; yeni sürümler için yeniden lisans yatırımı beklemek gerekmez.

8. Personel sayısına göre ölçeklenebilir

• Yeni mühendis işe alındığında ek kullanım kolayca sağlanabilir.

• İş hacmi düştüğünde maliyet de düşürülebilir.

• Yazılım giderleri sabit olmaktan çıkar.

9. Riski azaltır

Kalıcı lisans satın almadan önce;

• yazılımı gerçek projelerde deneyimleme,

• iş akışına uygunluğunu test etme,

• yatırım kararını daha düşük riskle verme
  imkânı sunar.

 

 

10. Serbest çalışan mühendisler için idealdir

Her ay proje üretmeyen mühendisler yalnızca ihtiyaç duyduklarında yazılım kullanabilir. Böylece kullanılmayan lisans için ödeme yapılmaz. 

11. Sezonluk çalışan proje ofislerine uygundur

İnşaat sektöründeki dönemsel yoğunluklarda:

• yoğun aylarda kiralama,

• sakin dönemlerde kontör
  kullanılarak maliyet optimize edilebilir.

12. Proje başına yazılım maliyeti hesaplanabilir

Kontör sistemi sayesinde yazılım gideri doğrudan proje maliyetine dağıtılabilir. Bu durum teklif hazırlarken daha doğru maliyet analizi yapılmasını sağlar.

13. Mühendislikten ürün seçimine hızlı geçiş

MTH yalnızca hesap yapmakla kalmaz; hesapların ardından uygun ekipman seçimini de destekleyen entegre bir yapı sunar. Böylece teklif ve tasarım süreçleri hızlanabilir. 

14. Kanıtlanmış kullanıcı ekosistemi

Sitedeki bilgilere göre MTH;

• 30 yılı aşkın geliştirme geçmişine,

• 9.000'den fazla kullanıcıya,

• on binlerce projede kullanım deneyimine
  sahiptir. Bu da yeni kullanıcılar açısından güven unsuru oluşturur.

Özet

Kalıcı lisans, yıl boyunca yoğun ve sürekli proje üreten büyük mühendislik ofisleri için uzun vadede avantaj sağlayabilir. Buna karşılık kiralama ve kontör modelleri özellikle şu kullanıcı grupları için daha etkili bir çözüm sunar:

• Yeni kurulan HVAC proje büroları

• Serbest çalışan mekanik mühendisler

• Dönemsel proje yoğunluğu yaşayan firmalar

• Nakit akışını korumak isteyen işletmeler

• Yazılım maliyetini proje bazında yönetmek isteyen ofisler

• MTH'ı düşük riskle kullanmaya başlamak isteyen kullanıcılar

Bu modeller, yazılım maliyetini sabit bir yatırım olmaktan çıkarıp gerçek kullanım miktarıyla ilişkilendirerek bütçe yönetiminde daha yüksek esneklik sağlar. 

 

Konu ile ilgili bir videoda hazırlıyoruz.  [Youtube] kanalımızdan izleyebilirsiniz.

 

 

 

 

MTH'ı SaaS Yöntemi ile kullanmaya başlayın ve Tesisat ile ilgili en başarılı çözümü, piyasalarda 30. yaşını kutlayan, Türkiyenin ilk ve tek profesyonel ısıtma klima soğutma hesap yazılımı MTH Paket içinde bulacaksınız. MTH Paketini yakından tanımak ve projelerinizde aradığınız kesin, hızlı, güvenilir çözümler için [burayı] tıklayınız..

HVAC Projelerinde Mahal Taze Hava Debisinin Belirlenmesi

 

Merhaba Arkadaşlar;

 

 

Bugün ki yazımızda bir HVAC projesinde mahal taze hava debisinin belirlenmesi konusunda ki bilgilerimizi sizlerle paylaşacağız. Mahal taze hava debisinin belirlenmesi havalandırma sisteminin en önemli tasarım adımlarından biridir. Yetersiz taze hava, CO₂ seviyesinin yükselmesine, iç hava kalitesinin bozulmasına ve kullanıcı konforunun azalmasına neden olurken; gereğinden fazla taze hava ise ısıtma-soğutma enerji tüketimini önemli ölçüde artırır. Bu nedenle taze hava hesabı, uluslararası standartlarda belirtilen yöntemlere göre yapılmalıdır.

Aşağıdaki yöntem, günümüzde en yaygın olarak kullanılan ASHRAE Standard 62.1 esas alınarak hazırlanmıştır. Ayrıca EN 16798-1 ve TS EN 16798 standartlarında da benzer yaklaşımlar bulunmaktadır.

 

Mahalin Kullanım Amacının Belirlenmesi

İlk olarak mahallin kullanım amacı belirlenir.

Örneğin;

Mahal	Kullanım
Ofis	Büro
Toplantı Salonu	Konferans
Sınıf	Eğitim
Restoran	Yeme İçme
Hastane Odası	Sağlık
Laboratuvar	Laboratuvar
WC	Islak hacim
Otopark	Egzoz Havalandırması

 

Her kullanım amacı için standartlarda farklı taze hava değerleri bulunmaktadır.

 

 

Mahalin Alanının Hesaplanması

Alan

$$A=m^2$$

Örneğin

Ofis alanı

25 m²

 

Kullanıcı Sayısının Belirlenmesi

Kullanıcı sayısı;

• Mimari projeden
• İşveren bilgilerinden
• Standart kişi yoğunluklarından

hesaplanabilir.

ASHRAE 62.1 kişi yoğunluğu örnekleri

Mahal	Kişi Yoğunluğu
Ofis	5 kişi /100 m²
Konferans	50 kişi /100 m²
Sınıf	35 kişi /100 m²
Restoran	70 kişi /100 m²

 

 

Örneğin

25 m² ofis

Yoğunluk

5 kişi /100 m²

Kişi sayısı

$$25\times5/100=1.25$$

Yaklaşık

2 kişi

 

Standartlardan Kişi Başına Taze Havanın Bulunması

ASHRAE 62.1 iki farklı parametre verir.

Rp

Kişi başına taze hava

L/s kişi

Ra

Alan başına taze hava

L/s·m²

Bunlar birlikte kullanılır.

 

ASHRAE 62.1 Tavsiye Değerleri

Mahal	Rp (L/s kişi)	Ra (L/s m²)
Ofis	2.5	0.3
Konferans	3.8	0.3
Eğitim	5.0	0.6
Restoran	3.8	0.9
Perakende	3.8	0.6
Koridor	0	0.3

 

 

 

Taze Hava Debisinin Hesaplanması

ASHRAE eşitliği

$$V_{bz}=R_p\times P_z+R_a\times A_z$$

Burada

Vbz : Mahal taze hava debisi (L/s)

Rp : Kişi başına taze hava

Pz : Kullanıcı sayısı

Ra : Alan başına taze hava

Az : Mahal alanı

 

Örnek Hesap

Ofis

Alan

30 m²

Kullanıcı

4 kişi

ASHRAE

Rp

2.5 L/s kişi

Ra

0.3 L/s m²

Hesap

$$V_{bz}=2.5\times4+0.3\times30$$ $$V_{bz}=10+9$$ $$V_{bz}=19\ L/s$$

Saatlik debi

$$19\times3.6$$ $$68.4\ m^3/h$$

Sonuç

30 m² büyüklüğündeki 4 kişilik ofis için gerekli minimum dış hava debisi yaklaşık 70 m³/h'dir.

 

Havalandırma Etkinlik Katsayısı

Standartlarda

Ez

Havalandırma etkinliği dikkate alınır.

Tipik değerler

Üfleme Tipi	Ez
Tavandan karışımlı üfleme	1.0
Yer değiştirmeli havalandırma	1.2
Kısa devre oluşan sistem	0.8

Gerçek sistem debisi

$$V_{oz}=\frac{V_{bz}}{E_z}$$

Örneğin

Ez

1

ise

69 m³/h

değişmez.

 

Klima Santralindeki Dış Hava Oranının Hesabı

Birden fazla mahal tek bir klima santraline bağlı ise

• Kritik mahal seçilir.
• Sistem havalandırma verimi (Ev) hesaplanır.
• Dış hava oranı belirlenir.

ASHRAE 62.1 bu hesap için Ventilation Rate Procedure (VRP) yöntemini tanımlar. Özellikle değişken hava debili (VAV) sistemlerde Ev katsayısı dikkate alınmalıdır.

 

Egzoz Gerektiren Mahallerin Kontrolü

Bazı mahallerde yalnızca taze hava hesabı yeterli değildir.

Örneğin

Mahal	İşlem
WC	Sürekli egzoz
Çay Ocağı	Egzoz
Mutfak	Davlumbaz
Otopark	CO kontrollü egzoz
Laboratuvar	Negatif basınç
Boyahane	Patlamaya dayanıklı egzoz

Bu mahallerde egzoz debisi ile taze hava debisi birlikte değerlendirilmelidir.

 

CO₂ Kontrolü

Yoğunluğu değişen mahallerde

• Toplantı salonu
• Sinema
• Konferans
• Eğitim salonu

CO₂ sensörü kullanılarak talep kontrollü havalandırma (Demand Controlled Ventilation - DCV) yapılması önerilir. İç ortam CO₂ seviyesinin genellikle 800–1000 ppm aralığında tutulması, hem konfor hem de enerji verimliliği açısından yaygın bir tasarım hedefidir.

 

Örnek Çözüm

Veriler

• Mahal: Açık Ofis
• Alan: 120 m²
• Kullanıcı Sayısı: 18 kişi
• Rp: 2.5 L/s·kişi
• Ra: 0.3 L/s·m²
• Ez: 1.0

Adım 1 – Kişi Kaynaklı Debi

$$Q_p = 2.5 \times 18 = 45\ \text{L/s}$$

Adım 2 – Alan Kaynaklı Debi

$$Q_a = 0.3 \times 120 = 36\ \text{L/s}$$

Adım 3 – Toplam Taze Hava Debisi

$$V_{bz} = 45 + 36 = 81\ \text{L/s}$$

Adım 4 – m³/h Birimine Dönüştürme

$$81 \times 3.6 = 291.6\ \text{m}^3/\text{h}$$

Yaklaşık:

292 m³/h

Adım 5 – Havalandırma Etkinliği

Ez = 1.0 olduğundan,

$$V_{oz} = \frac{81}{1.0} = 81\ \text{L/s}$$

Sonuç değişmez.

 

Tasarım Sırasında Dikkat Edilecek Hususlar

• Mahal kullanım amacı doğru belirlenmelidir.
• Eş zamanlı maksimum kullanıcı sayısı esas alınmalıdır.
• Kişi ve alan kaynaklı taze hava debileri birlikte hesaplanmalıdır.
• Islak hacimler, mutfaklar ve laboratuvarlar için egzoz gereksinimleri ayrıca değerlendirilmelidir.
• Klima santraline bağlı birden fazla mahal varsa sistem havalandırma verimi (Ev) dikkate alınmalıdır.
• Isı geri kazanım cihazları kullanılarak dış hava yükü azaltılabilir.
• Değişken doluluk gösteren mahallerde CO₂ sensörleri ile talep kontrollü havalandırma uygulanması enerji tasarrufu sağlar.
• Hesaplanan taze hava debisi, kanal boyutlandırması, fan seçimi ve ısıtma-soğutma yük hesapları ile uyumlu olmalıdır.

Bu yöntem, ASHRAE 62.1 Ventilation Rate Procedure (VRP), EN 16798-1 ve TS EN 16798 standartlarıyla uyumludur ve modern HVAC projelerinde en yaygın kullanılan taze hava hesap yaklaşımını temsil eder. Bu hesapların doğru yapılması, hem iç hava kalitesini hem de enerji performansını doğrudan etkileyen temel tasarım adımlarından biridir.

 

 

Konu ile ilgili bir videoda hazırlıyoruz.  [Youtube] kanalımızdan izleyebilirsiniz.

 

 

 

 

mahal taze hava debisinin belirlenmesi hesapları ve cihaz seçimleri ile ilgili en başarılı çözümü, piyasalarda 30. yaşını kutlayan, Türkiyenin ilk ve tek profesyonel ısıtma klima soğutma hesap yazılımı MTH Paket içinde bulacaksınız. MTH Paketini yakından tanımak ve projelerinizde aradığınız kesin, hızlı, güvenilir çözümler için [burayı] tıklayınız..